زمزمه های بیدار  ( قسمت چهارم )

" میون این همه کوچه که به هم پیوسته

کوچه ی قدیمی ما کوچه ی بن بسته

دیوار کاهگلی یه باغ خشک

که پر از شعرای یادگاریه

مونده بین ما و اون رود بزرگ

که همیشه مثل بودن جاریه

صدای رود بزرگ همیشه تو گوش ماست

این صدا لالایی خواب خوب بچه هاست

کوچه اما هر چی هست  کوچه ی خاطره هاست

اگه تشنه ست اگه خشک مال ماست کوچه ی ماست "

ارائه و ثبت این واقعیت جدید از " کوچه " یا " خانه " آشنازدایی در ژانری است که مخاطبش به تصاویر شایع  فراگیر و اغلب دستمالی شده عادت کرده است و به راحتی با تصاویر و تعابیر جدید از موضوعات شناخته شده و قدیمی کنار نمی آید ضمن اینکه چون شعر و ترانه از دو ژانر متفاوتند آشنازدایی در آنها یکسان نیست  یعنی نمی توان در برابر مخاطب ترانه از سمبل " کوچه " یا " خانه " اراده ی معنای دلخواه کرد و گوش و ذهن او را به یک باره با مفهومی مطلقا نو و دیگر شده مواجه ساخت. 

وجه شبه یا پلی که رابط بین مخاطب و مفهوم جدید " کوچه " یا " خانه " است دیگر وجه شبه صرفا شاعرانه ای که اغلب محتاج تفسیر و تبیین است نبوده و این وجه شبه ترانه است . ترانه ای که هنری مردمی است و هویت بینا متنی آن که محوریت آوایی ترانه را یادآور می شود ترانه سرا را از اندیشه ورزی محض باز می دارد.

سخن از سال های طلایی دهه ی چهل و پنجاه بود. نقش این دوران در رشد و تحول و شکوفایی هنرهایی چون نقاشی  سینما  رمان  شعر و موسیقی غیر قابل انکار است . در دهه ی پنجاه ترانه با گذر از دوره ی گذار ( سالهای دهه ی سی و اوایل دهه ی چهل ) به ساختاری محکم و مشخص رسیده است. در این سالها هارمونی نوین واژه ها و نت ها کاملا محسوس و به واقع چشمگیر است .

واژه ها و نت ها نیز چون حلقه های تازه یافته ی خالقان آهنگ و ترانه و صدا یکدیگر را یافته اند و در تلفیق زیبایشان به دروازه ی ماندگاری رسیده اند. ترانه سرا  آهنگ ساز و خواننده سه ضلع یک مثلث اند و تیم های هنری شکل گرفته اند : "منفرد زاده " شهیار " فرهاد " بیات " جنتی " اقبالی " شماعی زاده " سرفراز " آتشین " واروژان " ستار " ابی " زلاند " داریوش " ستار پور و . . . تیم های نوپا و در عین حال قدرتمند ترانه ی این دوره به ویژه سال های پنجاه تا پنجاه و هفت اند. مثلث های طلایی در روزگار طلایی موسیقی پاپ.

ادامه دارد ...

    ------------------------------------------------------------------------------------------------------------

در ضمن در گذشت ناصرعبداللهی رو با نهایت تاثر و افسوس به خانواده ایشان  جامعه ی هنر و موسیقی و مردم ایران تسلیت می گویم. همین و فقط افسوس.

در ضمن سر قولم هستم و به زودی از داوود مقامی براتون می زارم. منتها بزارین زمزمه های بیدار تموم بشه بعد. من رفتم ولی هستم  موفق باشین ...